Adnan Oktar, A9 Televizyonu’nda yaptığı programda, Ülke Tv’de katıldığım ve evrimi tartıştığımız programdan bahsetmiş. Oktar’ın “Evrim Teorisi’ni ispatlayacak tek bir fosil…” meydan okumasının komikliği ayrı bir yazı konusu olabilir. Özetle programda Adnan Oktar beni “helvacı kabağı gibi durdurduğunu” açıklarken, yanındaki hatunlar “inşallah hocam, maşallah hocam” diyorlar, Doğu Perinçek’le olan fotoğrafım “delil” olarak yayınlanıyor… İzlemek isteyenler, biraz sabırlı olmalı, zira esas bölüm, Adnan Oktar’ın Kolombiyalı hatuna bol bol itiraf edip, elleriyle kadayıf ve kestane şekeri yedirmesinden sonra başlıyor. Kedi canını senin…

geçtiğimiz günlerde, bir grup hukukçunun önerisi ülke gündemine oturdu. sözde “mahkemelerdeki dava yükünü azaltmak” amacıyla öneri getiren hakimler, tecavüze uğrayan kadının tecavüzcüsüyle evlendirilmesini önerdi.

bu konuda fazla yorum yapmaya gerek yok, size sadece bir alıntı yapacağım :

“eğer bir adami nişanlı olmayan bir kıza tecavüz ederse, kızın babasına 50 şekel (817 gr.) gümüş verecek, kızı da kendisine karı olarak alacaktır.” (tevrat, tesniye 22:28)

görüldüğü gibi bu ayet, tevrat’tan alınmadır. bu çözüm, tevrat emri, yahudi adetidir.

sadece bu alıntı bile, bu fikri ortaya atanların kafa yapısını ortaya koymaya yetecektir.

peki.

edip yüksel geçtiğimiz hafta türkiye’deydi… önceki cumartesi günü, bakırköy sanatçılar derneği’nde bir söyleşi ve imza günü düzenledi. ben de bu söyleşiye katılacağımı duyurmuştum ancak sağlık sorunum nedeniyle kendisine eşlik edemedim. aslında özlemiştim edip’i, sık sık mailleşiyor, zaman zaman da telefonda konuşuyoruz ancak, yüz yüze görüşmeyeli iki yılı geçti…

üstelik kendisine, onda bile olmayan dört kitabını götürecektim. imzalaması için tabii, gerisin geri kütüphaneme geri dönmek üzere.

bir yazarın kendisinde bile bulunmayan, çok eski, az baskılı kitaplarına sahip olmanın ve o yazarı kıskandırmanın hazzını tadamadım.

edip, türkiye’deyken basında da isminden sıkça söz ettirdi. bunların en etkilisi, taraf gazetesi’ne verdiği röportaj oldu kuşkusuz. bu röportajdan sonra, babası molla sadrettin ve kardeşi metin’in bahisleri tekrar açıldı, hatta ve hatta diğer kardeşi müfit yüksel, basına bir açıklama yaparak “kardeşim hakkında ölüm fetvası verebilirim.” dedi.

evet, “kardeşim hakkında ölüm fetvası verebilirim…”

röportajdan benim ilgimi epey çeken cümleler oldu…

buhari’de muhammed peygamber’in cinsel hayatını anlatan hadisler için “peygamber’i dikizlemiş” demesi sarkastik ve vurucu bir örnek… “Peygamber size tuvalete nasıl gideceğinizi, kıçınızı nasıl yıkayacağınızı öğretmek için gönderilmedi.”…

“Biz Allah diyoruz ama peygamberin ismini tek başına söylersek hakaret sayılıyor. “Sallallahu aleyhi ve sellem” diyelim. Hatta o da yetmez “Hazret” diyelim, o da yetmez, “Kainatın efendisi” diyelim. Sanki Muhammed ismi kötü bir isimmiş gibi, haşa, “Muhammed” övülen demektir, hakaretmiş gibi “Sen niye hakaret ediyorsun” diyor.”

“benimle tartışın, annem babam, Müslüman diye Müslüman olacaksanız hiç Müslüman olmayın. Öyle Müslüman olamazsınız, olsanız olsanız mukallit (taklit yapan) maymun olursunuz.”

“Oğlum Yahya 5 yaşındayken ben eşimle namaz kılarken, geldi, ayakkabısıyla bize katılmak istedi. Annesi “Ayakkabını çıkar” dedi. “Niye” diye sorunca annesi “Allah öyle diyor” dedi. Yahya “ben Allah’ın öyle dediğini duymadım” dedi. Ben çok sevindim “Aferin oğlum, işitinceye kadar sen ayakkabıyla kıl” dedim.”

burada bir dipnot düşeyim; edip’in röportajında agnostikliklerinden bahsettikleri oğullarından yahya (yo-yo), “islami reform için kritik düşünceler” isimli kitapta kısa bir yazıyla, abd’de müslümanlara karşı duyulan önyargıyı ve kendisinin bunu kırmak için gerçekleştirdiği bireysel eylemden bahsederken de, beni gülümsetmişti…

ayrıca edip’in uyuşturucu kullanan vatandaşla ve sosyal devletle ilgili tespiti de etkileyici…

bakın, kardeşin kardeşi öldür(t)mesine neden olabilecek röportaj nasıl bir şeymiş :

“imam nikahı” ya da genel olarak “evlilik” konusuyla ilgili çok soru geliyor. gerek site üzerinden, gerek ikili sohbetlerimde, yeri gelince bu sorular yöneltiliyor, ben de açıklıyorum.

gerçi artık bu konu, benim gözümde de, toplumun genel bakışında da “tartışma dışı” daha doğrusu, cevabı alınıp “gündemden düşmüş” durumda… ancak yine de sorulara genel bir cevap vermek gerekiyor.

meşhur hıyanet işleri bile, geçtiğimiz aylarda bir açıklamayla “dini nikah” olayında “malumun ilamına” imza attı ve gerçekleri söylemek zorunda kaldı.

en son söyleyeceğimizi en başta söyleyelim yine ve sonra kısa bir de açıklama yapalım.

nikahın “dinisi - resmisi” , “dinisi - dinsizi” olmaz. nikah nikahtır. uygun şartlar altında kıyılan her nikah, dinen geçerlidir.

kuran’da “imamlık” mesleği olmadığı gibi “imam nikahı” diye bir şey de geçmez.

kuran, içinde nikah/evlilik ve türdeşi kelimelerin geçtiği yirmiye yakın ayette, evlenilebilcek kadınları/erkekleri, evlenilmeyecek kişileri, evlenmeye teşviği, evlenmenin nasıl sonlandırılacağını, iddet (bekleme) süresini ve bir çok konuyu detaylandırırken, nikahın nasıl kıyılması gerektiğinden bahsetmez.

çünkü daha önce de söylediğimiz gibi, kuran tüm çağlara ve tüm insanlara aynı anda hitap eder. kuran genel yasakları ve emirleri verir, bunların dışındaki konuları toplumların örf ve adetlerine, geleneklerine ve yasalarına, çağın şartlarına bırakır.

kuran, gelenek ve örf-adetlere bırakılmış hususlarda, ancak bozulma varsa müdahale eder. buna en büyük örnek namaz ibadetidir. namaz ibrahim peygamber’den bu yana kılındığı için, kuran indirildiği dönemde, arap yarımadasında da bilinen ve uygulanan bir ibadetti. ancak zaman içinde namazın kılınış şekli başta olmak üzere bazı kısım ve detaylarında tahrifatlar meydana gelmişti. işte kuran, namazdaki bu bozulmaları düzeltmiş ancak namazın nasıl kılınacağını, zaten bilinegeldiği için en baştan tarif etmemiştir.

nikah/evlilik konusu da böyledir. kuran evlilik konusunda bozulan, tahrif edilen, yanlış uygulanan kısımları düzeltir ve emir/yasaklarını yineler, ancak nikahın nasıl olacağını anlatmaz.

kuran indirildiği çağda, arap yarımadasında evlilikler belli şartlara bağlıydı. kuran indirilmeye başlandığında, başta peygamberimiz olmak üzere ilk müslümanlar da, daha sonra takip eden müslümanlar da bu şartları uygulamıştır.

temelde nikahın üç temel şartı vardır : rıza, ilan ve güvence.

rıza, evlenecek kişilerin öncelikle kendilerinin, sonra ailelerinin evlilik akdine rıza göstermeleri şartıdır. birbiriyle evlenecek kişilerin ikisi de, bu evliliği kendi rızalarıyla ve gönüllü olarak yapmak zorundadır. yine tarafların aileleri de, bu evliliğe rıza göstermelidir. ancak öncelik, evlenecek kişilerin rızasındadır.

ilan, evlilik işleminin duyurulması, gizli-saklı yapılmamasıdır. bu duyuru ile evlilik ilişkisi, toplum gözünde de meşrulaşır ve doğacak çocukların nesebi açıkça bilinir.

güvence ise, kuran’da ısrarla bildirilen ve vurgulanan bir şarttır. “mehir” de denilen güvence, evlilik anlaşması sırasında, erkeğin, olası bir boşanma/ölüm halinde dul kalacak olan eşe sunacağı maddi unsurdur.

bu üç şartın haricinde, nikah camide kıyılır, iki şahitle kıyılır, imam ya da bu görevi üstlenecek bir erkek kıyar, nikahta şu dua okunur gibi hiç bir unsur kuran’da geçmemiştir.

bunun sebebi, az önce değindiğimiz gibi, kuran’da bir çok örnekte olduğu üzere, bu tip konuların örf, adet, gelenek, yasalar ve çağın şartlarına bırakılmasıdır.

günümüzde, türkiye cumhuriyeti yasalarına göre nikahı, bu iş için görevlendirilmiş resmi devlet memurları kıyar ve kayıt altına geçirir.

bu şekilde kıyılan nikahta, çiftlerin açıkça sorulan “… kabul ediyor musunuz?” sorusuna “evet” cevabı vermeleri “rıza” şartının yerine getirilmesidir. yapılan düğün, nişan, nikah vs tipi merasimler, davetler, bastırılan davetiyeler, en kötü şartta dahi bulunan minimum iki şahit ve devletin kayıtlarına nikah işleminin geçirilmesi, bunun nüfus cüzdanlarında, bilgisayar kayıtlarında vs. geçmesi “ilan” şartını yerine getirir. yine düğünde takılan takılar, gelen hediyeler, en basitinden çiftlerin taktığı alyanslar ya da yine en kötü ihtimalle, yasalarımızın sunduğu “mal birliği, mal paylaşımı, mal ayrılığı” hakları yani medeni haklar ve dul kalan eşin ölen eşinin sosyal güvencesinden yararlanabilmesi, boşanma işleminde hakimce hükmedilen tazminat ve nafaka da “güvence” şartını yerine getirir.

bu şekilde kıyılan, normal prosedürde bir nikah, dinen de geçerlidir. ayrıca imam nikahı, dini nikah gibi isimlerle bir nikah da kıyılması gereksiz olduğu kadar, din dışıdır da.

“merhaba,şu soru kafama takılıyor, kuran bütün insanlığa inmiş evrensel bir hitap, madem öyle , oruç kısmında , kutuplara yakın bölgelerdeki inananlar ”vakit için” neden arabistan bölgesine bakıpta ibadet etmek durumunda kalıyorlar? kendilerine göre kılacaklar ise neden kuran güneşin hareketlerine göre vakit tayin ediyor? saygılarımla…”

Çağımızın en büyük İslam düşünür / bilginlerinden Edip Yüksel, İlginç Sorular isimli kitabının Ozan Yayıncılık tarafından basılan versiyonunda, bu gibi “sorulara” giriş kısmında değinir…

Evet insan dini konularda merak ettiklerini, kafasına takılanları, yanıt bulamadıklarını sormalı, araştırmalı, bulduğu tek cevapla tatmin olmayıp üstelemeli, cevaplardan yeni sorular aramalı… Kısacası Kuran’ın ikiyüzden fazla tekrar ettiği biçimde “aklını kullanmalı”…

Ancak bu konudaki sorularında, merakında, araştırmalarında “samimi” olmalı. Gerçekten merak eden, araştıran, akıl yürüten bir insanın samimi merak duygusuyla yönelttiği sorular ile sadece “soru” olsun diye sorulan art niyetli sorular farklıdır. Ve Kuran, bu ikinci tip soruları eleştirmiştir…

“Hani, Musa halkına: “ALLAH bir düve boğazlamanızı emrediyor,” demişti. Bizimle alay mı ediyorsun,” deyince de “Cahilce davranmaktan ALLAH’a sığınırım,” dedi. / “Bizim için Rabbini çağır da onun niteliğini bize açıklasın,” dediler. “O diyor ki, o ne yaşlı ne genç, ikisinin ortasında bir düvedir. Size emredileni yapın,” dedi. / “Bizim için Rabbini çağır da onun rengini de açıklasın,” dedi ki: “O diyor ki, o rengi parlak sarı bir düvedir, bakanların içini açar,” dediler. / “Bizim için Rabbini çağır da, onun niteliğini bize daha da açıklasın. Çünkü düveler bizce birbirine benziyor. ALLAH dilerse yolu buluruz,” dediler. / “O diyor ki, o düve yeri sürüp ekini sulayarak boyunduruk altında ezilmemiş, kusursuz, alacasız bir düvedir,” dedi. “İşte şimdi gerçeği getirdin!,” diyerek sonunda düveyi boğazladılar; az kalsın bunu yapmayacaklardı.” (2:67-71)

Tevrat’ın Sayılar kitabının 19’uncu Suresinde geçen bu olayın burada aktarılmasıyla, Yahudilerin düştükleri hataları tekrarlamamamız istenir. Ne var ki müslümanlar aynı hataları işlediler. Allah’ın açıklamasını yeterli bulmayıp gereksiz detaylarla ilgili binlerce soru sordular ve peygamberin ölümünden sonra o sorulara cevap olarak hadis, sünnet ve fıkıh kitapları oluşturdular. Bu kitaplar, tırnağın nasıl kesileceğinden, tuvalete hangi ayakla girileceğine kadar uygulanması olanaksız binlerce kural ve haram icat ederek, Allah’ın dinini falanın filanın mezhebi haline dönüştürdüler. İçinde birçok konunun açıklandığı Kuran’ın en uzun suresine “Düve” isminin verilmesiyle dinde yozlaşma ve dejenerasyonu başlatan eğilime dikkatimiz çekilmektedir. İneklik edip ineğin altında buzağı arayan Yahudi din adamlarını eleştiren bu ayetler Hadis, Sünnet yoluyla yahudileşen mezhepçi din adamlarını da eleştirir.

Allah’ın Kuran’da eleştirdiği sorular, sırf “soru” sormak için sorulan “maksatlı” sorulardır. Kuran’da ikiyüzden fazla yerde “aklınızı kullanın” diyen, “akıl edin”, “düşünün” , “ibret alın” diyen Allah, tabi ki samimi, öğrenme, akıl etme, aydınlanma maksatlı soruları ve çabaları bu eleştirinin dışında tutar hatta teşvik eder :

” … Bilmiyorsanız uzmanlara sorunuz.” (21:7)

Ben de her “fikir ve bilgi sahibi” gibi, fikrimin ve bilgimin olduğu konularda bir çok sorular almaktayım… Okuyucularımın büyük kısmından, gerek eleştirel bazda, gerekse sadece merak ettiklerini öğrenmek adına, gerekse “yanlış bildiklerini” düzeltmek amacıyla çok güzel, çok ilginç sorular almaktayım. Ancak bazen de, bazı kişilerden gülünç ve ilginç sorular gelebiliyor.

“Soru sorma” kavramının, tanımının köküne iner ve analiz edersek, aslında “soru” denilen gramatik ifade biçiminin “nötr” olduğunu, olması gerektiğini görürüz. Soru, “doğru” veya “yanlış” diye nitelendirilebilecek önermeler içermez, içermemelidir. Ancak kimi zaman öyle sorular gelir ki, sorunun kendisi bilgi edinme amaçlı değil, bizzat bir önerme taşımakta ve bunu doğrulatma amacı gütmektedir.

Yukarıdaki sorular gibi sorular sıkça tekrarlanır, dillere pelesenk olur. Soru sahibi, bu sorunun bir tuzak olduğunu, karşısındakini ters köşeye yatıracağını, şaşırtacağını, afallatacağını düşünür ve bundan üzeri kapalı bir zevk alır. Amacı bir şey öğrenmek değildir, zira sorduğu soruya “mantıklı” bir yanıt verdiğinizde tatmin olmaz, kaçış yolları arar. Onun bu soruyu sormakla istediği sizden sorunun soruluş mantığına uygun bir yanıt vermeniz daha doğrusu içindeki gizli önermeyi desteklemenizdir.

Bu gibi soruları bir kaç başlıkta ayırabiliriz :

1- Tutarsız sorular : “Allah’ı kim yarattı?” , “Allah kendisinin yıkamayacağı bir duvar / kaldıramayacağı bir taş yaratabilir mi?” gibi sorular kendi içlerinde çelişkili olmasına rağmen, düz mantıkla bakıldığında bir paradoks, bir fasid daire gibi gözükür ve soran kişiye zevk verir.
2- Komik sorular : Bu soruların bir çoğu aslında iyi niyetli olsa da, bilgi eksikliğinden daha doğrusu temel kavram eksikliğinden kaynaklandığı için komiktir. “Banyoda abdest bozmak doğacak çocuğun geri zekalı olmasına yer açar mı?” gibisinden bir soru karşıdakini güldürür. Ancak soranın espri yapmadığını, cidden bu konuyu merak ettiğini fark ettiğinizde gülümsemeniz ağzınızda donakalır.
3- Artniyetli sorular : “Kutuplarda nasıl namaz kılınır? Nasıl oruç tutulur?” gibi sorular İslam’ı sözde küçük düşürmek, “eksikliğini” ortaya koymak amacıyla üretilmiş maksatlı sorulardır. Tropikal iklimde yaşadığı halde hayatında bir kere bile namaz kılmamış bir insanın kutuplarda nasıl namaz kılınacağını merak etmesi başka neyle açıklanabilir? Müslümanların cevap veremeyeceklerini umdukları bu sorularla çevresine hava atmaya çalışan bu kişilerin bu sorularına ne kadar cevap verirseniz verin tatmin olmazlar. Zira bu soruların altında, sormaya cesaret edemedikleri asıl soruları yatmaktadır.

“Sana o saatin (dünyanın sonunun) ne zaman geleceğini soruyorlar. “O’nun bilgisi Rabbimin yanındadır,” de. Onu vakti gelince O’ndan başkası ortaya çıkarmaz. Göklere ve yere ağır gelen o saat size ansızın gelecektir. Sanki ondan haberdar imişsin gibi sana soruyorlar. “Onun bilgisi ALLAH’ın yanındadır,” de. Fakat insanların çoğu bilmez.” (7:187)

“Sana ruhtan (vahiyden) sorarlar. De ki: “Vahiy Rabbimden gelir. Size verilen bilgi ise pek azdır.” / Biz bu Kuran’da her türlü örneği verdik, ne var ki halkın çoğunluğu inkarda direniyor. / Dediler ki: “Yerden bize bir kaynak fışkırtmadıkça sana inanmayız.” / “Veya hurma ve üzüm bahçelerin olup aralarında ırmaklar fışkırtmalısın.” / “Veya ileri sürdüğün gibi gökten üzerimize parçalar düşürmeli, yahut ALLAH’ı ve melekleri karşımıza getirmelisin.” / “Ya da altın bir evin olmalı, veya göğe yükselmelisin. Yükselsen bile okuyacağımız bir kitabı üzerimize indirmedikçe ona inanmayız.” … ” ( 17:85-97 arası kimi ayetler)

Bu soru çeşitlerinin yanında, “Namazda ayakta dururken ayaklarımızın arası kaç cm olmalı?” gibi hizipçi sorular ya da “Ashab-ı Kehf’in köpeklerinin rengi neydi?” gibi gereksiz detaylar içeren sorular da vardır. Ne yazık ki bu tip sorular cahil halkın en çok rağbet ettiği sorulardır ve her soruya bir çok değişik cevap uydurulmuştur. Fıkıh, tefsir ve kısas-ı enbiya kitaplarında bu tip gereksiz ve hizipçi sorulardan yüzlercesi, sözde cevaplarıyla birlikte yer alır.

Kuran, Allah’ın bildirmediği bu gereksiz detayları araştırma hastalığını örneğiyle eleştirmektedir.

Yukarıda çeşitlendirilen sorulara, aynı üslup üzerine cevap vermek gerekir. Zira Allah da Kuran’da benzer bir üslup kullanmaktadır.

Ancak ben, bu kadar anlattıktan sonra, tüm bu satırların bu gibi soruları yöneltenlerin bir kulağından girip ötekinden çıkacağını ve hatta “Laf kalabalığına getirdi, soruya cevap veremeyince demagoji yaptı.” diyeceklerinden eminim. Bu yüzden sorularına Kuran ışığında cevap vermeye çalışacağım.

Kutuplarda namaz kılınabilir. Zira Kuran, namazı detaylandıran ve vakitleri, rekatları hakkında bilgiler verdiği ayetlerinde bu konuda bir sınırlandırma yapmamıştır. Namaz vakitleri hakkında Kuran’ın verdiği emirler ve bilgiler için arşivden aratıp “Kuran’a Göre Gerçek Namaz” başlıklı yazımı okuyabilirsiniz.

Kuran, namaz için “gün” şartı getirmez. Yani “her gün kılacaksınız” demez. Kuran’ın namaz vakti için verdiği şart, güneşin hareketlerine göre ayarlanmıştır. Kuran, güneşin doğuşunda, güneşin tepe noktaya geldiği anda ve batışında namaz kılmamızı emreder. Bizler Türkiye’de ya da İslam’ın ilk doğuş yerinde Arap yarımadasında, bu döngüyü her 24 saatte bir yaşadığımız için, namazı her gün kılarız. Ancak kutup bölgesinde ikamet eden bir Müslüman, bizim “bir gün” olarak yaşadığımız güneş döngüsünü “6 ay” olarak yaşayabilir. Bu durumda, kutuplarda yaşayan bir Müslüman, “6 ay gündüz” olarak tabir edilen durumda, güneşin ilk doğuşunda bir vakit, tepeye çıkmasında bir vakit ve batışında bir vakit kılarak, Kuran’a uygun biçimde 3 kez namaz kılar. Bizimle aynı ibadeti yapmış olur. Yani 6 ayda 3 vakit namaz kılar.

Oruç konusuna gelince… Kutuplarda “6 ay” süren gündüzde yaşayan bir Müslüman eğer var ise ve bu kişi oruç tutmak isterse, orucunu saat ile tutar. Yani gündüz ve gecenin 24 saatlik döngüde yaşandığı bir yerin saatine uyarak onlarla birlikte iftar eder, onlarla birlikte oruca niyetlenir. İslam’ın ilk doğduğu yıllarda kutuplardaki bu kişiler vahye ve tebliğe muhattap olmadıklarından bu yüzden de bu ibadetten sorumlu tutulamayacaklarından ortada herhangi bir çelişki ya da eksiklik de yoktur.

“merhaba ben sizin kuran açısından evrim teorisi adlı kitabınızı okudum.. daha sonra internetten de bişiler baktım kitapta yazanlarla ilgili..bi forumda biri “Bakara 30’da melekler insan ilk defa yaratılırken, onu, öyle bir varlığı hiç görmemişken, insanın kan dökeceğini nereden biliryor? Nefis sahibi olduğumuz olsa diyelim nefsi cinlerden mi gördü acaba?” sorusunu sormuş.. cevap olarak da “Değerli Kardeşimiz; Cenab-ı Hak, sual sormaları için izin verdiği zaman melekler istişare esnasında, “Orada kan dökecek ve fitne çıkaracak birini mi yaratacaksın?” diye sormuşlardır. Meleklerin bu suallerini itiraz mânâsında, hâşâ Allah’ı tenkit şeklinde düşünmemelidir. Çünkü meleklerin Cenab-ı Hakkın fiillerine itiraz etme kabiliyetleri yoktur. Onlar masum varlıklardır. Günah işlemezler ve işleyemezler de. Dolayısıyla, böyle bir itirazda bulunmaya masumiyetleri mânidir. Öyleyse, sual sormalarının hikmeti nedir? Meleklerin daha önce şahid oldukları bir malumatları vardı. Nitekim daha önce yeryüzünde yaşayan cinler, dünyayı fesada vermişler, orada kan dökmüşler, zulüm yapmışlardı. Melekler bunları biliyorlardı. İnsanların da Allah’a isyan edeceklerinden, yeryüzünde tekrar fesat çıkaracaklarından korktular ve böyle bir sual sordular. Melekler bu bilgiye, ya Allah’ın bildirmesiyle vâkıf olmuşlar veya Levh-i Mahfuz’a bakıp oradan öğrenmişler yahut da insana gadabî ve şehevî kuvvetlerin verileceğinden anlamışlardır.” bu verilmiş..cevap saçma geldi ama ayette insanın tayin edileceği yazmadığı için aklıma takıldı.. şimdiden teşekkür ederim..

Sanem Hanım merhaba;
Alıntıladığınız cevap, hem bilimi hem de Kuran’ın gerçeklerini reddeden bir zihniyetin kıvranışlarını yansıtmaktadır. Öylesine çaresiz bir kıvranıştır ki bu, hem cevabı verememekte ve “şöyle olmuştur, böyle olmuştur” diye “ihtimaller” sıralamakta, hem de gerçeği kabullenememekte…
Biz böyleleri için apolojist diyoruz, demagoji yapıyorlar diyoruz…
Melekler dünya üzerinde “insandan önce” yaşayan “cinleri” görüp de akıl yürütmemişlerdir…
Çünkü “cinn” kavramı, Kuran’da bambaşka bir şekilde anlatılır, bu konuda değerli Hakkı Yılmaz’ın www.istekuran.com sitesindeki makalesini okuyabilirsiniz. Ben de yeni çıkacak kitaplarımda “cinn” kavramına değineceğim.
Melekler Levh-i Mahfuz’a bakıp “kopya” çekmemişlerdir…
Meleklere bunu önce Allah söyleyip, sonra bilmemezlikten de gelmemiştir… Allah ile melekleri arasında böyle bir “tiyatroya” ne gerek var??? Önce bilgiyi vereceksin, sonra bunu dile getiren melekleri “ben sizin bilmediklerinizi bilirim” diyerek azarlayacaksın, oyun oynayacaksın adeta… Bu nasıl bir Allah?
İşte bu din şarlatanları, sırf demagojilerini inanılır kılmak için, Allah’ı bile bu duruma düşürmekten ve böyle hayal edip yansıtmaktan beis duymazlar…
Allah, insansı varlıklardan sonra, günümüz insanı olarak kabul edilen “Adem neslini” evrim yoluyla dünyada “halife” kılmaya irade gösterince, melekler, o an dünyada yaşamakta olan insansı varlıkların, yani “homo erectus” , “neanderthal” ve daha önceki ırkların davranışlarını, yaşayışlarını bildikleri için bu soruyu sormuşlardır…
Kitapta belirttiğimiz gibi, ayette geçen “caalne” kelimesi “tayin etmek, atamak” anlamına gelir… (Sayfa 50)
Bu konuyu kitabımızda, sizin de okuduğunuz gibi detaylı anlattık…
Lütfen “aklınızı kullanın”, din şarlatanlarının zorlama yorumlarına inanmayın.
Saygılar…

geçtiğimiz gün sipariş üzerime elime bir kitap geçti. “zülkarneyn” den bahseden… kitaba göre, Kuran’da geçen “zülkarneyn” kıssası ve “o”ndan bahseden ayetler, uzay yolculuğu yapan bir peygamberi anlatıyormuş… daha önce de Kuran’daki “zülkarneyn” ayetlerine farklı yorum getiren Kuran meal ve tefsirleri ile çeşitli yazılar ve rivayetler okumuştum… bütün bunların üzerine, bir ikili konuşma-tartışmada da aynı konunun açılması, bendenizin de muhattabıma “şimdi anlatmak uzun sürer, bir ara yazarım, okursun” demem üzerine, bu yazıyı yazmak şart oldu. kaldı ki bu yazı, bu durumda bile oldukça geç kalmış bir yazıdır.

Kuran’ın 18. suresi olan ve “kehf” yani “mağara” suresi olarak adlandırılan surenin, 83 ve devam eden ayetlerinde, bir “kişiden” bahsedilir.

geleneksel Kuran tercüme ve açıklamaları, bu ayette geçen arapça bir ifadeyi başından yanlış yorumlayarak, beraberinde bir çok yanlışlıkların doğmasına, hatta bu hatayı destekleyen rivayetler uydurulmasına, zorlama yorumlar yapılmasına neden olmuştur.

“zülkarneyn” konusuna açıklık getirmek için, öncelikle “kehf” suresinde, 83. ayetle başlayan kıssayı ayet ayet hatta kelime kelime kelime tahlil etmek zorundayız.

“Sana Zülkarneyn’den de sorarlar. De ki: “Size ondan bir hatıra okuyacağım.”“ (18:83)

başta diyanet işleri olmak üzere, aralarında yaşar nuri öztürk, muhammed esed gibi çevirileri muteber bir çok din adamı da bulunan çok geniş bir kitle, söz konusu ayeti, yukarıda alıntıladığımız gibi tercüme eder. ve devam eden ayetler de bu çeviri üzerinden sürdürülür. bu çeviri ve anlamlandırma yanlışlığı, neredeyse bin yıl öncesine kadar uzanır.

ayetin orijinalinde geçen “zil karneyn” ifadesi, arapça’nın çok anlamlı kelimelerinden biridir.

bu kelimeyi diğer anlamlarıyla çevirip kabul eden din adamları, az önce belirttiğimiz gibi çeşitli rivayetlere ve yorumlara dayanırlar. hatta bu uğurda rivayetler uydurulduğunu ve zorlama yorumlar yapıldığını da söylemek hiç zor olmaz.

“zil karneyn” i bir isim olarak kabul eden din adamları, bu kişinin yunanlı iskender, ebu kerb şem b. ubey efrîk’ış el-himyerî ya da kim olduğu net bilinmeyen, önceki devirlerde yaşamış bir salih kişi, bir peygamber ya da bir hükümdar olduğunu iddia ederler.

oysa burada yapılan ilk hata, “zil karneyn” ifadesini bir isim olarak anlamaktan doğar.

“zil karneyn” kelimesi, arapça “zü” edatı ile, “karn” kökünden gelen “karneyn” kelimesinden oluşur.

“karn” sözcüğü türkçe’ye “boynuz, büyük çadır, bir insanın ömür süresi, çağ, nesil, toplum, kuşak” anlamlarının hepsiyle doğru biçimde çevirilebilir.

bu durumda, ayetin orijinalinde geçen “zil karneyn” tamlaması, “iki boynuz sahibi” , “iki çadır sahibi” , “iki ömür sahibi” , “iki çağ sahibi” , “iki nesil sahibi” … anlamlarına gelir.

bu anlamlardan hangisinin doğru çeviri ve yorum olacağına, ayetlerin devamını okuyarak, yani “metnin bütünü” ile karar vermek gerekir.

zira, 83. ayetten önce, konuyla ilgili başka bir ayet ya da cümle geçmemektedir. zülkarneyn kıssası, 83. ayetle başlar. ayete baktığımızda, inananların peygamberimize “zülkarneyn” i sorduklarını ve kendisinin de bunu vahiy yoluyla aldığı bilgiler ışığında açıklayacağını anlarız.

“Biz ona yeryüzünde yönetim gücünü ve her türlü imkanı verdik. / Nitekim, o bir yol izledi.” (13:84-85)

bu ayetlerde anlatıldığına göre, “zülkarneyn” yeryüzünde yönetim gücüne sahip biridir, yani bir hükümdardır. ve bu yönetiminde, bir macera yaşamıştır.

“Uzak batıya varınca güneşi büyük bir okyanusta batar buldu ve orada bir topluluk ile karşılaştı. “Ey İki Nesil Sahibi, dilersen onları cezalandır, dilersen onlara iyi davran,” dedik.” (13:86)

ayette geçen “uzak batı” ifadesi, edip yüksel’in çevirisidir. geleneksel çevirilerde, bu ifade “güneşin battığı yer” olarak geçer. ayetin anlamı bakımından her iki çeviri de doğru kabul edilebilir. ancak ayetler topluluğunun genel anlamı gereği, burada geçen “batı” , “uzak batı” ya da “güneşin battığı yer” ifadelerini, coğrafi olarak almamak gerekir. ayetlerde geçen “güneşin batması” ifadeleri müteşabih yani çok anlamlıdır ve bu ifade mecazdır. bu yüzden, “zülkarneyn” bir yere gitmiş değildir.

zülkarneyn, karşı karşıya kaldığı toplulukta “güneşi batar halde” bulmuştur.

Kuran’da “güneş” ifadesi, bir çok kez “vahiy” ya da “Kuran’ın kendisi” , “iman” anlamlarında kullanılmıştır. burada söz edilen “güneş” de bu anlamdadır.

yani “güneşin batması” ve “güneşin battığı yerdeki topluluk” , Allah’tan gelen “vahiy”den, öğretiden ve imandan, gün geçtikçe uzaklaşmaya başlayan, iman ve inançlarını kaybetmek üzere olan insanları kasteder.

daha önceki ayetlerle bu bilgimizi birleştirdiğimizde “yönetim gücü” verilen kişinin, bir seyahatte bulunduğunu, bu seyahati sonucu gittiği yerde karşılaştığı topluluğun “iman ve inançtan uzaklaşmış” halde olduğunu ve kendisine Allah tarafından inisiyatif tanındığını anlarız.

“Dedi ki, “Kim haksızlık ederse onu cezalandıracağız, Rabbine döndürülünce de onu görülmemiş bir cezaya çarpacaktır.” / “İnanıp erdemli davranana gelince, ona güzel bir ödül vardır. Ona kolaylık göstereceğiz.”” (18:87-88)

“zülkarneyn” kendisine tanınan bu inisiyatifi, “adil” bir temele dayandırmıştır. görüldüğü gibi “zülkarneyn” Allah’ın kendisine tanıdığı yetkiyi hem bu dünyada adalet ilkesiyle uygulayacağını, hem de bu kişilere ahiret yaşamında hak ettikleri karşılıkların mutlak adaletle verileceğini beyan etmiştir.

burada ikili bir “anlaşma” söz konusudur.

inanmayanlar ve haksızlık edenler hem “bu dünyada” yani zülkarneyn’in “yönetimi” altında cezalandırılacak, hem de ilahi adalete tabi olacak, inanan ve erdemli davrananlar da aynı şekilde bu dünyada ödüllendirilecekleri gibi, ahiret yaşamında da ödüllendirileceklerdir.

dolayısıyla bu “anlaşmanın” iki tarafı mevcuttur.

“Sonra bir yol (daha) tuttu. / Uzak doğuya varınca, güneşi, kendilerini güneşten koruyacak herhangi bir şeye sahip olmayan bir topluluk üzerine doğar buldu. / İşte böyle… Onun her bulduğunu tamamıyla biliyorduk.” (18:89-90-91)

“zülkarneyn”, daha sonra bir yol daha tutar.

bu ayette ve önceki ayetlerde “yol tuttu” olarak çevirilen kelimeleri “bir sebebi daha izledi” olarak da çevirebiliriz. bu durumda, zülkarneyn’in “yol tutması” fiziki anlamda “seyahat etmesi” olduğu kadar, “bir sebepten ötürü hareket etmek, öyle davranmak zorunda kaldığı” olarak da anlaşılabilir.

zülkarneyn, karşısına gelen bu sebepten ötürü, “kendilerini güneşten koruyacak hiç bir şeyleri olmayan” bir topluluğun üzerine “güneşin doğduğunu” görmüştür.

“Sonra yine bir yol tuttu. / İki seddin arasına varınca, ötesinde, nerdeyse söz anlamayan bir topluluk buldu. / Dediler ki, “Ey İki Nesle Sahip Olan (Zül Karneyn), Yecuc ve Mecuc yeryüzünde kötülük işliyorlar. Bizimle onların arasında bir engel koyman için sana bir vergi ödeyebilir miyiz?”” (18:92-93-94)

bu ayetleri doğru çevirebilmek ve tahlil edebilmek için, kimi yerlerde kelime kelime tahlil yapmamız gerekmektedir.

ayette geçen “sedd” kelimesi, “kargaşayı önleme” anlamına gelir, buradan türeyen “sedde” , “yesüddü” fiilleri, “düzeltti, barışı sağladı, belgeye (anlaşmaya) bağladı” anlamlarına gelir.

ayetlerin genelinden anlaşıldığı kadarıyla, bu ifadeler, iki anlaşmaya ve iki anlaşmanın imzalandığı kentlerin arasına işaret eder.

“zülkarneyn” iki “anlaşmanın” yapıldığı yerin arasına vardığında, hiç bir anlaşmaya uymayan ve söz anlamayan bir toplulukla karşılaşmıştır.

ayette geçen “yecüc ve mecüc” kelimeleri hakkında bir çok rivayet olsa da, bu iki kelimenin arapça olmadığı konusunda yaygın kanaat vardır. Kuran dilinin yaşayan büyük ustası hakkı yılmaz da, bu iki kelime üzerinde bir çok çalışma yaptığını ancak bu iki kelimenin kesinlikle arapça olmadığını belirtir ve eski ve yeni ahid’de yani tevrat ve incil’de geçen “gog ve magog” kelimelerinin arapçalaşmış hali olduğunu iddia eder. biz de tahlilimizde, bu görüşü doğru kabul edeceğiz.

gerek incil ve tevrat kaynaklarından, gerekse bu iki sözcüğün orijinalinden arapçalaştığı şekillerinin çağrıştırdığı anlamlardan hareketle, yecüc ve mecüc’ü bir “istila ordusunu” ifade eden bir tamlama olarak yorumlayabiliriz.

“Ye’cûc ve Me’cûc’ü belli bir tarihe ve coğrafyaya sıkıştırmak yanlıştır. Her devirde ve her bölgede Ye’cûc Me’cûc olabilir. Geçmiş devirde Büyük İskender ve ordusu Ye’cûc Me’cûc idi. Anadolu’yu istila/feth eden Alpaslan ve ordusu da Anadolu halkı için Ye’cûc ve Me’cûc idi. Bizansı istila/feth eden Fatih ve ordusu Bizans için, bugün Irak’ı işgal/istila eden Amerika ve müttefikleri de İslâm dünyası için Ye’cûc ve Me’cûc dür. Afganistan’ı, Çeçenistan’ı, Filistin’i, Vietnam’ı, Mısır’ı, Libya’yı, Fas’ı, Tunus’u istila edenler de hep Ye’cûc ve Me’cûc’dür.” (hakkı yılmaz, tebyin-ül kuran)

bu durumda şu yorumu yapabiliriz. ayette sözü edilen “söz dinlemez” kavmin “yecüc ve mecüc” olarak adlandırdığı, kendilerine göre, kendi topraklarını istila eden bir güç, bir ordudur.

bu söz dinlemez kavim, kendi cephelerinden, kendi bakış açılarından, söz konusu orduyu kötü olarak nitelemekte ve bu ordunun yer yüzünde kötülük ettiğini iddia etmektedirler. bu ordudan kendilerini koruması, istilaya son verilmesi için de “zülkarneyn”e vergi önermektedirler.

bu ayetteki kelime inceliğini ve dil oyununu yanlış yorumlayanlar, zülkarneyn kıssasının yanlış yorumlanıp yanlış anlaşılması için bir adım daha atmışlardır.

ifadedeki “kinaye” sanatını doğru tespit edersek, söz konusu “söz dinlemez kavimin” , zülkarneyn’e açıkça “sen ve ordun bize kötülük ediyorsunuz” demek yerine “yecüc ve mecüc kötülük işliyorlar” dediklerini, yani bir nevi diplomatik bir üslup kullandıklarını ve “vergi ödemeyi önerdiklerini” görürüz.

unutulmamalıdır ki, kinaye sanatı o zamanın arapçasında bolca kullanıldığı gibi, bunun doğal bir sonucu olarak da Kuran’da da bolca geçmektedir.

ayette geçen “istila eden ordu” yani “yecüc ve mecüc”, “zülkarneyn” in ta kendisidir, söz dinlemeyen kavim zülkarneyn tarafından istila edilmiş/fethedilmiş, bunun üzerine de “vergi ödemeyi” yani anlaşma yapmayı önermişlerdir. ayetlerde geçen olumsuz ifadeler, bu kavmin kendi ağzından yansıtıldığı ve kavim kinayeli diplomatik bir üslup sarfettiği için bu şekildedir.

“Dedi ki, “Rabbimin bana verdikleri daha iyidir. Bana gücünüzle yardım edin de sizinle onların arasına bir duvar kurayım.” / “Bana demir kütleleri getirin.” Her iki barikatın arasını doldurunca, “Üfleyin!,” dedi. Onu bir ateş haline sokunca da, “Getirin, üstüne erimiş bakır dökeyim,” dedi. / Artık onu ne aşabildiler, ne de delebildiler.” (18:95-96-97)

zülkarneyn kıssasının bu üç ayeti, ayetler topluluğunun en “müteşabih” ve söz sanatları içeren kısmıdır. bu yüzden söz konusu kelimeleri tek tek ele almak ve açıklamak, bunu yaparken de anlatımın bütününden yararlanmak gerekir.

zülkarneyn, fethettiği topraklarda yaşayanlardan gelen diplomatik tepki ve anlaşma önerisine sıcak bakmıştır. ayette geçen “bana gücünüzle yardım edin de sizinle onların arasına bir duvar kurayım” ifadesinde geçen “onların” kelimesi, daha önceki ayette olduğu gibi kinayelidir. burada zülkarneyn, hakem vazifesi üstlendiğinden, kendi ordusundan “onlar” diye bahsettiği gibi, “duvar kurmak” ifadesi de daha önce belirttiğimiz gibi “sedd” kökünden “anlaşma yapmak, uzlaştırmak, belgeye bağlamak” anlamına gelir.

ancak zülkarneyn, “rabbimin bana verdiği daha hayırlıdır” diyerek, vergi karşılığında anlaşma yapmayı reddetmiş, bunun yerine daha sağlam bir anlaşma yapmak istemiştir.

yukarıdaki çeviride edip yüksel’in “demir kütleleri” olarak çevirdiği ifadenin orijinali “züber-ül hadid” tamlamasıdır. arapça’da “züber” kelimesi “parça” anlamına geldiği gibi, “kitap, yazılı notlar, yazılı metinler” anlamına da gelir. “hadid” kelimesinin anlamı ise “demir” , “keskin zeka” , “keskin görüş” tür.

bu anlamıyla baktığımızda, zülkarneyn, karşı tarafa “keskin zekanızla hazırladığınız metinleri bana getirin” diyerek, ilk adımın onlardan gelmesini istemiştir.

ayette “her iki barikatın arası dolunca” şeklinde geçen ifade, “iki tepenin arasındaki boşluk dolunca / eşitlenince” , “iki ucu/tarafı eşitleyince” şeklinde çevrilebilir. bu anlatımdan, karşı taraftan gelen yazılı teklifin müzakere edildiğini ve sonunda şartların iki tarafın da kabul edeceği bir ortak metin haline getirildiğini çıkarıyoruz.

ayette geçen “üfürün” ifadesi, “imzalayın, tasdikleyin” anlamına gelir. yine aynı şekilde “demirin kızgın ateş haline getirilince üstüne su boşaltılması”, demirin daha sağlam, bükülmez olmasını sağlar. “çeliğe su vermek” deyimi de hem mecaz, hem de gerçek anlamıyla bunu ifade eder.

çevirilerde “erimiş bakır” olarak geçen “k-t-r” kökü, “su, yağmur, gözyaşı” gibi sıvıları kapsar.

yani zülkarneyn, iki tarafın da şartları ortak hale getirilip anlaşma sağlanınca yani “erimiş ateş haline getirilince” , “üzerine su dökerek” anlaşmanın sağlam olmasını sağlamıştır. yani zülkarneyn, hakem sıfatıyla, kendi güçleri ile karşı tarafın arasındaki anlaşmayı imzalamış, böylece anlaşmayı çok sağlam bir hale getirmiştir.

böylece iki taraf da anlaşmayı bozamamış, aşamamıştır.

“”Bu, Rabbimden bir rahmettir,” dedi. “Rabbimin belirlediği an gelince onu paramparça eder. Rabbimin sözü gerçektir.”“ (18:98)

bu ayetle, zülkarneyn kıssası sona eriyor. ayet, söz konusu anlaşmanın Allah’tan bir “rahmet” olduğunu ve Allah tarafından belirlenen ana kadar yürürlükte kalacağını ifade eder.

bütün bu ayetlerin ışığında, tahlillerimizden sonra “zülkarneyn” in kim olduğu sorusuna bir cevap verebilir hale geldik.

ayetlerde bahsedilen zülkarneyn, yani iki çağ sahibi, muhammed peygamber’dir.

ayetleri sırasıyla tekrar özetlersek;

muhammed peygamber, beraberindekilerle birlikte güneşin battığı yere varmış, güneşi batar halde bulmuştur. burada sözü edilen güneşin battığı yani imanın ve tek tanrı inancının kaybolmak üzere olduğu yer, medine’dir. peygamberimiz, medine’ye vardığında oranın halkıyla bir “anlaşma” yapmıştır.

daha sonra muhammed peygamber, “güneşten kendilerini koruyacak bir şeyleri olmayan” bir topluluğun yanına gitmiştir. burada sözü edilen ziyaret, peygamberimizin kabe’yi tavaf etmek üzere mekke yakınlarındaki hudeybiye’ye gitmesidir. burada hudeybiye anlaşması imzalanmıştır.

ayetlerde anlatılan iki anlaşma arasındaki söz dinlemeyen kavim, mekke ile medine arasındaki hayber’dir. peygamberimiz, hayberlilerle “hayber vesikası” denilen anlaşma imzalanmıştır.

ayetlerde, muhammed peygamber’den “iki ömür sahibi” , “iki çağ sahibi” olarak bahsedilmesi, onun hem dünyevi hem ahiret hayatına işaret ettiği gibi “hicret” olayına da işaret eder. bilindiği gibi müslümanlık tarihi, hicretten önce ve sonra olmak üzere ikiye ayrılmıştır.

söz konusu ayetler indirildiği zamanda, bu bahsedilen olayların hiç biri gerçekleşmemişti. bu açıdan, söz konusu ayetlerin, peygamberimize vahiy yoluyla gaibten, yani bilinmeyenden haber verilmesi olduğu da açıktır.

peygamberimizin ise söz konusu ayetlerde anlatılan olayları, çevresindekilere “olacaklar” olarak izah etmediği, bugüne kadar bu konuda sağlam bir rivayet nakledilmemiş olmasından açıktır. bu konuda peygamberimizin “gelecekten haber veren bir kahin” imajı çizmemek için bundan imtina ettiği ancak gelen ilahi bilgi ışığında hareket ettiğini düşünebiliriz.

en doğrusunu tabii ki Allah bilir.

—

Yazımızda Hakkı Yılmaz’ın “İşte Kuran” internet sitesindeki makalesinden yararlandık. Söz konusu makaleyi ve Tebyin-ül Kuran isimli güzel eserindeki Kehs Suresi tahlilini şu linklerden okuyabilirsiniz : 1 - 2

Ayet çevirilerinde ise Edip Yüksel’in Mesaj çevirisinden aynen yararlandık.